1. Na nomu iwasewase e Kenya
Digitaka na nomu iwasewase kei na iwasewase oqo e vakaraitaka na ka eda taura dina me baleta na Kenya: e vica rawa ni volivoli keitou sa vakadeitaka, na itavi cava era vakayacora ena veiqaravi ni veivakarautaki, kei na kena vinaka era veiganiti. Veisau lesu tale ki na Na veitabacakacaka kece ena dua na gauna.
“O ira na dauvolivoli rawarawa” kena ibalebale o ira na dauvolivoli eda sa vakadeitaka ka volai ena noda dui dairekita — sega ni dauvolivoli kece ena vanua. Na itavi ni dauvolivoli sa ikoya na noda dui ilawalawa ni itavi e volai ena kena dairekita. (10 na itukutuku oqo e se bera ni kauta e dua na itavi ni dauvolivoli volai.)
2. Matamata ni curu
Na imatai ni matamata e dodonu me vakasavasavataka e dua na dauvolivoli. Na ivakatakilakila duidui ni Kenya sai koya na kena veiganiti e vakadeitaki ena itekitekivu: na iyaya e kovuta na parokaramu e gadrevi kina e dua na sitivikiti ni veiganiti e soli ni bera ni ra vakau, rawati ena veivakadeitaki ni bera na vakau ni veiganiti.
| Na ka e gadrevi | ITuvatuva | Na ka e okati kina | Gauna ni veiliutaki | Isau | iOtioti ni vakadeitaki |
|---|---|---|---|---|---|
| KEBS | Vakaroti (iyaya vakalawataki) | Na veivakadeitaki ni bera na vakau ni veivakadonui e vakayacori ena itekitekivu, ka yaco kina e dua na sitivikiti ni veivakadonui e gadrevi me baleta na veivakadonui ni kasitama | Lala tu | Lala tu | Wawa tiko |
| Vakadeitaki ni vakacuru ilavo | Vakaroti | Na itukutuku ni vakacuru ilavo e failetaki ena ivakarau ni kasitama mai vei koya e vakacuru ilavo; na veiwasei kei na kena isau e vakadeitaki ena gauna oqo | Lala tu | — | Wawa tiko |
| Veivakadonui ni ivoli vakalawataki | Iyaya digitaki | Eso na iwasewase era gadreva na ikuri ni veivakadonui mai vei ira na daunivakatulewa ni tabana ni bera ni ra vakacuruma mai | Lala tu | Vakararavi ena iwasewase | Wawa tiko |
| iVakacavacava (EAC CET) | E dau vakayagataki | Na ivakatautauvata ni isau e vakayagataki e rauta ni 15.8% (2022, kena ibalebale rawarawa, na iyaya kece). Raw iyaya, iyaya ni maliwa kei na iyaya sa oti dabe ena veimataqali ilawalawa — vakadeitaka ena ivakatagedegede ni HS-code | — | Na isau ni kasitama | Wawa tiko |
| VAT | E dau vakayagataki | 16% ivakarau ni ivakacavacava, saumi ena CIF vata kei na ivakacavacava ena vanua ni vakacuru ilavo | — | 16% | 2026-10 |
| IDF kei na RDL | E dau vakayagataki | Na ivakacavacava ni vakadeitaki ni iyaya mai vanua tani kei na ivakacavacava ni veivakatorocaketaki ni sitimanivanua e saumi ena isau ni kasitama me ikuri ni ivakacavacava | — | Pasede ni CIF | Wawa tiko |
| Vakatakilakilataki | Vakararavi ena iwasewase | Na veika e gadrevi me baleta na vakatakilakila e duidui ena veimataqali; vakadeitaka na itutu ni gauna oqo me baleta na nomu ivoli ni bera ni vakau | Lala tu | — | Wawa tiko |
Veisau na iwiliwili ni veivakadeitaki, isau kei na veivakadonui. Na laini kece e cake e kauta mai e dua na siga ni veivakadeitaki, kei na gagadre ena gauna oqo e vakadeitaki vata kei na nomu vakailesilesi ni vanua digitaki ni bera na veivakau yadua.
3. Na dauvolivoli kei na itokani ni sala
Liu dauvolivoli kei na itokani ni sala
Na kabani kece e ra e dua na bisinisi dina e Kenya tauri mai na noda vakadidike ni dauvolivoli, ka keitou sa vakadeitaka ni sa rawa ni yacovi na kena itukutuku. Na yaca kei na mataqali bisinisi e vakaraitaki raraba; vakatulewa-vakatulewa, imeli vakadodonu kei na naba ni talevoni e maroroi tu me baleti ira na lewe ni Dairekita ni Dauvolivoli.
Na sala mo vakayagataka kina na lisi oqo: kakua ni meli vakalevu. Na veidinadinati ni Kenya e dau okati kina na ituvatuva ni veisoliyaki se ilavo ni iyau, o koya gona e dua na veivosaki me baleta na sala e sauma kina na itinitini ni vakayagataki ni veika me vaka na isau. Veitokani ena dua na veivakamarautaki ni veivoli se dua na isoqosoqo ni bisinisi.
4. Na gagadre kei na itukutuku ni vakacuru ilavo
Digitaka na nomu nabavuni ni HS kei na buloko oqo e vakaraitaka na cakacaka ni vakacuru ilavo ni nomu iwasewase vakataki iko e Kenya — sega ni naba ni macro ni vanua.
Levu ni vakacuru ilavo & tubu
Kena ivakaraitaki: Kenya imports e dua na levu ka tubu tikoga na iwiliwili ni matanisiga kei na iyaya ni maroroi, ka levu vei ira era sa vakau tale ki loma ni vanua ki na vanua raraba.
Na ivakaraitaki ni isau · me vakaisosomitaki ena itukutuku ni OEC / WITS me baleta na nomu laini HS
Veiwaki ni ivurevure-vanua
Kena ivakaraitaki: E ivurevure levu duadua o Jaina, e liu vei Idia, na UAE kei Sauca Aferika.
Na ivakaraitaki ni isau · me vakaisosomitaki ena itukutuku ni OEC / WITS me baleta na nomu laini HS
Band ni isau
Kena ivakaraitaki: sausaumi-me vaka-o-lako vakailavo sa cakava na ilawalawa ni isau ni curu me veisisivi cecere; na ilawalawa ni premium e sauma na warranty balavu kei na veiqaravi ni vanua.
Vakaraitaki ni isau · me sosomitaki ena itukutuku ni kasitama / veivoli
Na cava eda rawa ni vakarautaka ki na makete oqo
Oqo na laini keitou sa kunea ni kaukauwa duadua me baleti Kenya. Na veivakadeitaki e tiko ena draunipepa ni ka e buli; tukuna vei keitou na nomu kerekere ka keitou na vakadeitaka na ivakaraitaki.
5. Kalikula ni isau ni qele
Na teveli tudei e sega ni rawa ni vakauqeta e dua. Vakacuruma na nomu naba ka raica na isau ni qele. Na isau ni itavi kei na iyaya e editable me rawa ni o vakatovolea na ituvaki.
Na nomu vakau
Na isau ni qele vakarautaki
Na vakasama vakatautauvata ga. E sega ni okati kina na ivakacavacava ni veivakacacani, excise, toba maroroi kei na dua na ikuri ni iwasewase-vakatabakidua. Vakadeitaka na isau ni itavi kei na isau ni vanua ena nomu vakauta ni bera ni cakava e dua na yalayala.
6. Na veiqaravi kei na itovo
Na iwiliwili ni siga ni veivakagalalataki e veisau kei na osooso kei na lawatu; qarava me vaka e dua na ivakatakilakila ka vakadeitaka ni bera ni o cavuta.
7. Sausaumi, ilavo kei na ivakacavacava
8. Na veivanua kei na veitaratara
Oqo na veika matailalai e sega ni dua e tukuna vei iko, kei na dua na cala e rawa ni saumi iko e dua na kasitama.
9. Na ririko kei na gauna
Na taro e dau tarogi wasoma
E sotava beka na nomu ivoli na gagadre ni KEBS ni vakacuru ilavo?
Eda vakarautaka na ivola kei na ivakadinadina ni veivakatovolei e gadrevi me baleta na veivakadeitaki ni bera na vakau ni veiganiti ka cakacaka vata kei na galala ni digidigi digitaki me rawati kina na sitivikiti ni veiganiti ni bera ni vakau.
E vica na VAT e saumi ena veika e volitaki mai vanua tani?
16% ivakarau ni iwiliwili, saumi ena CIF yaga vata kei na itavi. Na i sau ni vakadeitaki ni iyaya mai na vanua tani kei na i vakacavacava ni veivakatorocaketaki ni sitimanivanua e saumi vakatikitiki ena isau ni kasitama.
E baleti Kenya ga o Mombasa?
Sega. Mombasa e dua na matamata ni yasana, kei na koniteina e dau toso ki loma ni vanua ki Uganda, Ruwanda kei na tokalau kei DRC. Kevaka e nomu dauvolivoli e loma ni vanua, vakadeitaka na iotioti ni vanua me veiganiti kina na ivola kei na Incoterm.
Ena vosota beka na iyaya na ituvaki ni vanua cecere?
E vakatau oqori ena kena vakamacalataki. Eda levu ni veivakaruru, ituvatuva ni katakata kei na derating me baleta na cecere ni vanua e lakovi ka sega ni vakauta e dua na ivakarau ni wasawasa-ivakatagedegede. Tukuna vei keda na cecere ni vanua ka da na vakadeitaka na ivakaraitaki dodonu.
Na ivakarau ni sausaumi cava e dau yaco?
T/T kei na ivola ni dinau e rau vakayagataki ruarua, kei na veisoliyaki se iyau-ilavo ni ituvatuva e dau vakayagataki. Eda duavata na iyaya ni cakacaka kei na veivosa ena gauna ni lavetaki.